Муздатуучу жана ысытуучу суу кулери: бир корпуста эки түйүн
Корпустун ичинде эки көз карандысыз система жашайт. Ысытуу — бул түтүкчөлүү электр ысыткычы жана термостаты бар болжол менен бир литрлик бак: андагы суу кранды басканда ысыбайт, дайыма ысык кармалат. Муздатуу — өз багы бар өзүнчө контур, ал ысык бак менен жалпы корпус жана жалпы розеткадан башка эч нерсе менен байланышпайт.
Бул бөлүнүү конструктордун капризи эмес. Ысык бак токсон градустай кармайт, муздагы — бештен он экиге чейин, жана жалпы контур аппарат жаңы эле муздаткан нерсесин ысытат дегенди билдирмек. Ошондуктан идиштен суу ар бир бакка өз жолу менен келет, ал эми эки краны бар моделдин чыгышында бөлмө температурасындагы суу таптакыр жок: ысыгы бар, муздагы бар.
Мындан биринчи практикалык натыйжа келип чыгат: эки системанын тең арткы капталда өз которгучтары бар, каалаганын өчүрсө болот. Аппарат электрди көп сарптайт деген даттануулардын жарымы ысык бакты түнкүсүн жана дем алыш күндөрү өчүрүү менен жоюлат, ал эми жайында кээде аны таптакыр күйгүзүшпөйт.
Экинчи натыйжа — күтүүлөр жөнүндө. Муздак кран муз бербейт, ысыгы сөздүн так маанисинде кайнак суу бербейт. Муздагы болжол менен муздаткычта жарым саат жаткан бөтөлкөдөгү суудай чыгат. Ысыгы — кайноо чекитинен бир аз төмөн: чай жана пакеттеги шорпо демделет, бирок аны менен стерилизация үчүн суу кайнатууга болбойт.
Ысытуу жана кайнатуу — эки башка нерсе
Ысык кранды прайстарда кээде кайнак суунун краны деп аташат, жана дээрлик бардык көңүл калуулар ушул тактыксыздыктан келип чыгат. Бакта термостаты бар түтүкчөлүү ысыткыч турат, ал эми термостат сууну болжол менен сексен бештен токсон беш градуска чейинки аралыкта кармайт — кайноонун босогосунда, бирок андан ары эмес. Кайноо — бул буу чыккан жүз градус, ал эми туруктуу ысытылган жабык бакка буу кереги жок: аны коё турган жер жок.
Беш-он беш градустук айырма майда нерседей сезилет, бирок иш жүзүндө тапшырмаларды эки топко бөлөт. Кара чай, чыныдагы кофе, какао, пакеттеги шорпо, тез бышуучу ботко, грелка — мунун баары токсон градуста да демделет. Жашыл чайга жана улунга токсон градус деле көп, аларга сексен градустай керек, жана бул жерде кулер чайнектен ыңгайлуураак: ашыкча ысытпайт жана кайнаган суу сууганча күттүрбөйт.
Экинчи топ — аппарат жасабаган нерселер. Анын суусу менен идиш-аякты, соску жана бөтөлкөчөлөрдү стерилизациялоого болбойт. Балдар аралашмасын өндүрүүчүнүн нускамасы боюнча даярдашат, эгер анда кайнатып, муздатуу жазылган болсо, крандын ысык суусу бул сапты алмаштырбайт: ал ысык, бирок кайнатылган эмес. Желатин жана дал кайнак суу керек болгон тамактар да чала бышып калат.
Аппаратты белгилүү бир тапшырма үчүн тандагандар үчүн кыска тизме:
- Кара чай, чыныдагы кофе, какао — ооба, алар үчүн температура ылайыктуу.
- Жашыл чай жана улун — ооба, жаңы кайнаган чайнектегиге караганда бир калыпта чыгат.
- Тез бышуучу кесме жана ботколор, пакеттеги шорпо — ооба, бир-эки мүнөт узагыраак демделет, болгону.
- Балдар аралашмасы — аралашманын нускамасы кайнатууну талап кылбаса гана.
- Бөтөлкөчөлөрдү, соскуларды жана банкаларды стерилизациялоо — жок, ал үчүн кайнак суу жана убакыт керек.
Мындай ысытуунун жагымдуу жагы да бар. Кайнатылбаган суу эриген абаны азыраак жоготот жана какы баскан чайнектен тааныш даамды албайт. Бактын өзүндө какы да ошол эле көлөмдөгү чайнекке караганда жайыраак топтолот — анткени туздар кайнаганда эң активдүү чөгөт, ал эми бул жерде кайноо болбойт.
Температураны текшерүү ал тууралуу талашканга караганда жеңилирээк. Аппаратта адатта градусник болбойт, жана бирден-бир чынчыл жол — күйгүзгөндөн чейрек сааттан кийин бир стакан куюп, ашкана термометри менен өлчөө. Идиш толук жана которгуч күйүк турганда суу сексенден байкаларлык төмөн болсо, маселе же термостатта, же бак көп куюлгандан кийин калыбына келип үлгүрбөгөнүндө.
Компрессордук муздатуубу же электрондукпу
Электрондук муздатуу Пельтье элементинде иштейт: бир тарабы муздак, экинчи тарабы ысык жарым өткөргүч пластина жана жылуулукту сыртка үйлөп чыгарган желдеткич. Ичинде механика жок, бузула турган дээрлик эч нерсе жок, үнү — бир гана желдеткич. Мунун акысы — мындай элемент температураны белгиленген деңгээлге чейин эмес, бөлмөдөгүгө салыштырмалуу төмөндөтөт. Ысык ашканада муздак крандан аккан суу ошол эле батирдеги кышкыга караганда байкаларлык жылуураак болот.
Компрессордук муздатуу — бул кулердин тумбасындагы муздаткыч: компрессор, хладагент, буулантуучу. Ал бөлмөдө канча градус болгонуна карабай температураны кармайт жана бактан катары менен бир нече стакан куюлгандан кийин муздакты тез калыбына келтирет. Мунун акысы — салмагы, баасы жана үнү: компрессор цикл менен күйөт, жана ал түнкүсүн ашканадагы муздаткыч угулгандай угулат.
Көбүнчө сурала турган аралык учур да бар: салкын бөлмөдөгү электрондук муздатуучу аппарат. Ал биринчи ысыкка чейин так компрессордуктай иштейт — кышында терезеси түндүккө караган кабинетте эки системанын ортосундагы айырманы таптакыр байкабайсыз, ал эми июлда ал негизги айырма болуп калат. Ошондуктан шаардагы орточо температура боюнча эмес, бөлмө жылдын эң начар жумасында кандай болору боюнча тандашат.
| Эмнени салыштырабыз | Электрондук, Пельтье элементи | Компрессордук |
|---|---|---|
| Кантип муздатат | бөлмө температурасына салыштырмалуу | белгиленген деңгээлге чейин, ысыкка карабай |
| Куюлгандан кийин калыбына келиши | жай: катары менен көп муздак суу куюуга болбойт | тез, агымга эсептелген |
| Ызы-чуу | желдеткич, жакындан угулат | цикл менен күйөт, муздаткычтай угулат |
| Салмагы жана баасы | жеңилирээк жана арзаныраак | оорураак жана кымбатыраак |
| Кимге ылайыктуу | үй, кабинет, он кишиге чейинки кеңсе | сарптоосу көп кеңсе, ысык бөлмө |
Тиричилик аппараттарында муздатуунун үчүнчү ыкмасы болбойт, прайстарды окуп жатканда муну эсте сактаган жакшы: термоэлектрдик, жарым өткөргүчтүү же жөн эле үнсүз деп аталгандын баары — башка ат менен аталган ошол эле Пельтье элементи, ал эми терең жана тез муздаткандын баары муздаткычтай түзүлгөн. Түрү таптакыр аталбаса, аны салмагы билдирет: компрессордук модель салыштырма электрондукка караганда беш-жети килограммдай оор.
Саатына литр: ал канча ысытып, канча муздатып үлгүрөт
Аппараттын паспортунда өндүрүмдүүлүктүн эки көрсөткүчү турат, аларды бактардын көлөмү менен бирге окуу керек. Ысытуу адатта беш жүз-алты жүз элүү ватт кубаттуулукта саатына беш-жети литр берет. Пельтье элементиндеги муздатуу — саатына бир литрден аз, компрессордугу — эки-үч литр. Бул жарнамалык айырма эмес, физика: пластина жылуулукту муздатуу контуруна караганда жайыраак чыгарат.
Бактардын өзү чоң эмес. Ысыгы бир литрдей кармайт, муздагы — компакттуу моделдерде бир литрден полго коюлуучу компрессордуктарда үч литрге чейин. Демек, аппарат бир заматта бакта турганды гана берет, андан ары өндүрүмдүүлүгүнүн ылдамдыгы менен иштейт. Катары менен төрт кружка чай — ысык бактын кадимки чеги: бешинчиси жылуу болот, аны бир нече мүнөт күтүүгө туура келет.
| Көрсөткүч | Кадимки мааниси | Ашканада бул эмнени билдирет |
|---|---|---|
| Ысытуунун кубаттуулугу | 500–650 Вт | бак күйгүзгөндөн кийин 10–15 мүнөттө иш режимине чыгат |
| Ысытуунун өндүрүмдүүлүгү | саатына 5–7 литр | катары менен төрт кружкадай, андан ары тыныгуу |
| Пельтье элементиндеги муздатуу | саатына бир литрден аз | катары менен үч-төрт стакан, калыбына келиши жарым сааттай |
| Компрессордук муздатуу | саатына 2–3 литр | агымды кармайт, бир нече эсе тез калыбына келет |
| Муздак бактын көлөмү | 1–3 литр | бул аппарат бир заматта бере турган запастын өзү |
Мындан кеңсе жөнүндө практикалык жыйынтык чыгат. Төрт кишилик аппарат менен жыйырма кишилик аппарат корпусунун өлчөмү менен эмес, бактар келген адамдардын ортосунда калыбына келип үлгүрөбү — ошонусу менен айырмаланат. Жыйырма адам түшкү тыныгууда муздак бакты анын көлөмүнө карабай бир нече мүнөттө бошотот, жана бул жерде көлөм эмес, калыбына келүү ылдамдыгы, башкача айтканда компрессор куткарат. Сууга күнү бою ар кайсы убакта келген жерде электрондук муздатуу да жетиштүү.
Алдын ала билүүгө арзыган дагы бир чоңдук — биринчи жолу иш режимине чыгуу убактысы. Ысыгы он-он беш мүнөттөн кийин чыгат, муздагы электрондук муздатууда — болжол менен бир сааттан кийин, компрессордукта бир кыйла тезирээк. Ошондуктан түштө алынып келген аппарат кечке толук иштейт, ал эми күйгүзгөн замат андан куюунун мааниси жок: эки крандан тең бөлмө температурасындагы суу алып, аны бузук деп ойлоп каласыз.
Жана бул сандар кантип алынганы жөнүндө. Паспорттогу өндүрүмдүүлүк — бул бөлмө температурасы жыйырма беш градустай жана бак толук болгондогу туруктуу режим. Ысык ашканада жана көп куюлганда ал төмөнүрөөк, кээде байкаларлык. Ошондуктан паспорттогу саатына литр моделдерди бири-бири менен салыштырууга жарайт, ал эми убада катары начар жарайт.
Муздатуучу жана ысытуучу суу кулеринин баасы: ал эмнеден турат
Моделдердин ортосундагы баа айырмасы — дээрлик толугу менен муздатуу ыкмасындагы жана корпустагы айырма. Үстөлгө коюлуучу модель 4 790 сомдон, электрондук муздатуучу полго коюлуучу — 7 290 сомдон, компрессордук полго коюлуучу — 10 490 сомдон баштап турат. Андан ары баа эки кранга үчүнчү нерсе кошулганы үчүн өсөт: ылдыйдан жүктөөчү насос (12 490 сомдон — бөтөлкөсү үстүндөгү полго коюлуучу моделден кымбат) же тумбадагы муздатуучу камера (11 990 сомдон — кадимки компрессордуктан кымбат). Эки кошумча тууралуу тең бизде өзүнчө баракчалар бар.
Аппаратты менчикке алуу милдеттүү эмес. Ижара үстөлгө коюлуучу үчүн айына 400 сомдон компрессордук үчүн 700 сомго чейин, ал эми айына 15 бөтөлкөдөн баштап буйрутма кылганда ижара акысыз — чектери жана тейлөөнүн курамы ижара баракчасында жазылган. Жеткирүү, орнотуу жана санитардык тазалоо сатып алганда да, ижарада да эч нерсеге турбайт.
Баага муздатуу ыкмасынан тышкары мүнөздөмөлөрдө майда шрифт менен жазылган дагы бир нерсе кирет — бактардын материалы. Дат баспас болот пластиктен кымбат жана узагыраак кызмат кылат: жыт сиңирбейт жана санитардык тазалоону жеңилирээк көтөрөт. Кеңседе туруп, күн сайын колдонулган аппаратта бул айырма экинчи жылы эле байкалат, ал эми суткасына эки стакан куюлган аппаратта таптакыр билинбеши мүмкүн.
Мындай кулер канча электр сарптайт
Негизги керектөөчү — ысытуу. Ысыткыч кранды басканда эмес, бактагы суу босогодон төмөн сууганда күйөт, жана бул суткасына көп жолу болот. Муздатуу азыраак керектейт, бирок компрессор ысыкта көбүрөөк күйөт, ал эми Пельтье элементи дээрлик тынымсыз иштейт.
Эсепти байкаларлык өзгөрткөн үч адат: ысык бакты колдонбогондо өчүрүү; аппаратты дубалга такап, плитанын, батареянын жанына же түз күн тийген жерге койбоо — жылуу корпуска жылуулукту чыгаруу кыйыныраак; бөтөлкөсү бош кулерди күйүк кармабоо. Акыркысы ысыткыч үчүн да коркунучтуу: кургак иштөө аны баарынан тез иштен чыгарат.
Чоңдуктардын өлчөмү мындай. Ысытуу — бул күнү бою кыска циклдер менен күйгөн бир нече жүз ватт. Муздатуу — дээрлик тынымсыз иштеген Пельтье элементинде бир нече он ватттан ысыкта көбүрөөк күйгөн компрессордо жүздөн ашыкка чейин. Аларды «болжол менен кичинекей муздаткычтай» дегенден так айлык санга кошуу мүмкүн эмес: баарын крандарды канча жолу ачышары жана бөлмөдө канча градус экени чечет.
Эки түйүндүн ар биринде эмне иштебей калат
Эки система өзүнчө бузулат, жана бул жакшы жаңылык: биринин иштебей калышы аппаратты толугу менен иштен чыгарбайт. Багы ысытпай калган аппарат муздата берет, тескерисинче да. Жаманыраак жаңылык — бузулуулардын жарымы жаштан эмес, үч адаттан келет: кургак иштөө, абасы алмашпаган уяча жана өткөрүлүп жиберилген санитардык тазалоо.
Ысык түйүндүн үч алсыз жери бар. Ысыткыч — аны бак бош болгондо иштөө өлтүрөт, коргоо бир жолу иштейт, андан кийин кран түбөлүккө тынат. Термостат — ал иштебей калганда суу же бир аз жылуу бойдон калат, же бакта кадимкидей болбошу керек болгон булкулдоо пайда болот. Жана какы: ал кайнабаса да ысыткычка чөгөт жана убакыт өткөн сайын аны айланасындагы сууга «дүлөй» кылат.
Муздак түйүндүн алсыз жери экөө, жана алар ар кандай системаларда ар башка. Электрондукта бул желдеткич жана чаң баскан торчо: муздак акырындык менен кетет, ал эми ызы-чуу күчөйт. Компрессордукта — иштетпей туруп чыкылдаган ишке киргизүүчү реле жана хладагенттин агышы, мында аппарат дүңгүрөп, иштеп турат, бирок муздатпайт. Экөөн тең үй шартында оңдоого болбойт.
| Эмнени байкадыңыз | Кыязы | Эмне кылуу керек |
|---|---|---|
| Ысыгы жылуу болуп калды | термостат же ысыткычтагы какы | өчүрүп, суусун күтүп, устаны чакыруу |
| Идиш бошогондон кийин ысык суу таптакыр жок | ысыткычтын коргоосу иштеп кетти | сервис: ал өзүнөн өзү калыбына келбейт |
| Муздагы кечке жана ысыкта жылыйт | Пельтье элементине жылуулукту чыгаруу жетишпейт | дубалдан алыстатып, торчону тазалоо |
| Дүңгүрөйт, бирок муздатпайт | хладагенттин агышы | сервис, контурду жеринде толтурушпайт |
| Чыкылдайт жана иштебейт | компрессордун ишке киргизүүчү релеси | сервис, тетик алмаштырылат |
| Эки крандан тең бөтөн даам жана жыт | суу эмес, бактар | санитардык тазалоо |
Бул учурлардын эң көп кездешкени — ысык суунун жоголушу, аны тартиби менен, акысыздан акылууга карай талдашат:
- Ысык контурдун которгучун текшерүү: аны түнкүсүн өчүрүп, күйгүзүүнү ойлогондон көп унутушат.
- Идиште суу бар экенине ынануу: бош идиш — биринчи себеп жана алдын алууга мүмкүн болгон жалгыз себеп.
- Көп куюлгандан кийин аппаратка жыйырма мүнөт берүү — бак жөн гана үлгүрбөй калышы мүмкүн.
- Устага сезим менен эмес, сан менен айтуу үчүн бир стакан куюп, температурасын өлчөө.
- Которгуч иштеп, идиш толук турганда суу сексенден төмөн болсо — бул эми сервис.
Жана бул белгилердин биринде да эмне кылбоо керек экени жөнүндө. Карап көрүү үчүн корпусту ажыратуу — ичинде тармактын чыңалуусу да, ачылгандан кийин кайра чогултууга мүмкүн болбогон герметикалык контур да бар. Бакка кокусунан уксус же лимон кислотасын куюу — какыга каршы бул чайнекке жардам берет, ал эми бул жерде кислота тыгыздагычтардын силиконуна жана түтүкчөлөрдүн пластигине тийет. Жана жоголгон муздатууну кийинкиге калтыруу: компрессор иштей берген агуу тыгылып калган мотор менен бүтөт.
Муздатуучу жана ысытуучу полго коюлуучу суу кулерин сатып алуу же ижарага алуу
Аппараттын баасын эмес, мөөнөттү эсептеш керек. Бөтөлкөдөгү сууну жылдар бою ичип, эч жакка көчпөсөңүз, сатып алуу убакыт өткөн сайын арзаныраак чыгат. Эгер турак жайды ижарага алсаңыз, жарым жылга кеңсе ачсаңыз же кулер көнүмүш болуп калабы, али билбесеңиз — ижара чынчылыраак: аппаратты эч сөзсүз кайра алып кетишет, ал эми ушул убакыттын баарында тейлөө биздин мойнубузда.
| Прайста кандай аталат | Муздатуу | Кайда турат |
|---|---|---|
| Үстөлгө коюлуучу муздатуучу жана ысытуучу суу кулери | электрондук | ашкана, кабинет, ресепшн — бош тумба бар жерде |
| Электрондук муздатуучу полго коюлуучу | электрондук | батир, чакан кеңсе, кабылдама |
| Полго коюлуучу компрессордук | компрессордук | туруктуу сарптоосу бар кеңсе, цех, ысык бөлмө |
Ысык кран жана балдар
Иштеп турган моделдин ысык краны жөн гана басылуучу болбойт: анда бөгөт турат — рычагды бурардан мурун кармап туруу же жылдыруу керек болгон баскыч. Үч жаштагы бала мындай ырааттуулукту кайталай албайт, ал эми жөнөкөй баскычты биринчи жолу эле басат. Үйдө кичинекей балдар болсо, ал эми кранда бөгөт жок болсо, чечим бирөө: ысытуу которгуч менен өчүрүлөт жана күйгүзүлбөйт.
Ошол эле жердеги экинчи сөз — крандан эмес, адаттан күйүү жөнүндө. Ысык сууну жука пластик стаканга куюшат, жана ал колдо эле формасын жоготот; кружканы кырына чейин толтуруп, бөлмөнүн аркы башына көтөрүп барышат. Чайнек менен да ушундай, бирок кулердин краны баланын бетинин деңгээлинде турат, ошондуктан эки эрежени тең үн чыгарып айтышат: төрттөн үч бөлүгүнөн ашык куйбоо жана туткасынан кармала турган идишке гана куюу.
- Бакты жана крандарды санитардык тазалоо — кадимки сарптоодо жарым жылда бир жолу; бизде ал тейлөөгө кирет.
- Жаңы бөтөлкөнүн оозун орнотуудан мурун сүртүшөт: тыгында калгандын баары бактын ичине кетет.
- Бөтөлкөнү алмаштыруудан мурун көпчүлүк моделдерде бак бекер иштебеши үчүн ысытууну өчүрүшөт.
- Тамчы табагын кургатып сүртүшөт: андагы туруп калган суу жыт берет, жана бул косметикалык кемчилик эмес.
- Корпус менен дубалдын ортосунда алакандай бош орун калтырышат.
Кулер бүгүн иштеп башташы үчүн эмне керек
Розетка, тегиз пол же бекем тумба жана биринчи бөтөлкө керек. Калганын баарын курьер жасайт: алып келет, коёт, күйгүзөт, которгучтар кайда экенин көрсөтөт жана таңгагын алып кетет. Ага суу бир бөтөлкөсү 230 сомдон, шаар боюнча жеткирүү буйрутмада 2 бөтөлкөдөн баштап акысыз. Кайсы моделди алуу керек — WhatsApp аркылуу канча адам экениңизди жана жумасына канча суу кетерин жазыңыз: бул каалаган таблицадан так жооп берүүгө жетиштүү.